De credietcrisis, een zegen voor Elckerlyc? In september 2009 zal – in het kader van het cultuurjaar 2009 te Delft, de Elckerlyc, een Nederlandse moraliteit uit 1475, weer opgevoerd worden in de Oude Kerk in Delft. Een traditie die in 1951 is gestart en tot in 1972 jaarlijks is opgevoerd in Delft, wordt – na een korte voorstellingenreeks in 1996, weer opgepakt en in Delft teruggebracht. De stichting Elckerlyc Delft is hiervan de initiatiefnemer en heeft de supervisie over dit spektakel dat als hoogtepunt van het cultuurjaar 2009 moet gaan gelden. Voor de kredietcrisis losbrak, groeiden de bomen tot in de hemel, “Groei” was het ”adagium”. Nu, met de kredietcrisis, staan we met beide benen op de grond, ontnuchterd en reëel. Een proces van ontnuchtering, van bezinning heeft plaatsgevonden. En dat is precies wat de Elckerlyc ook nastreeft. Een middeleeuwse moraliteit met een heel moderne boodschap. Is het leven niet een groot feest als je gezond bent, als je vrienden, kennissen en familie hebt waar je goed mee kunt opschieten, als je geld hebt om te besteden en je niet steeds op de kleintjes hoeft te letten? Wat een mogelijkheden heb je dan! Het kan niet op! Maar, is het dan een domper als je bericht krijgt dat al het feesten over moet zijn, dat je op een lange reis moet gaan, waarvan niemand meer terugkeert? Dat je rekening zult moeten afleggen van het leven dat je tot op heden hebt geleid? Het wordt pas echt beroerd voor je als je merkt dat je er dan helemaal alleen voor staat. Wat je ook probeert, wie je ook benadert, niemand heeft zin om met je mee te gaan. Je familie, je vrienden, je geld en je huis, je zult het allemaal achter moeten laten en niemand is bereid om jou te ondersteunen. Daar sta je dan, helemaal alleen! Kun je je voorstellen dat je je dan gaat afvragen hoe het nou verder moet? Krijg je niet een vieze smaak in je mond, heb je niet kans dat je de zaken anders gaat zien, hoor je nog wel de juiste dingen? Het lijkt wel of het allemaal niet meer zo goed functioneert als je helemaal alleen bent.

Dan komt het moment dat je jezelf gaat afvragen of het leven dat je geleid hebt wel zo heel leuk en positief was? Misschien kom je wel tot inkeer en krijg je een schuldgevoel omdat je meent dat je te weinig hebt gedaan voor goede doelen, te weinig echte aandacht hebt gegeven aan de medemensen in plaats van alleen aan je geld en je huis. Had je het anders moeten doen? Hoe ga je rekenschap afleggen van jouw leven? Berouw komt na de zonde!! Tenminste als dat berouw komt. Bij Elckerlyc is dat wel het geval en dat leidt voor hem tot het doen van boete. Je kunt wel zeggen dat het je spijt, maar dat moet je dan ook laten zien in je gedrag en in je houding. Elckerlyc is tot het echte inzicht gekomen. Als hij nog een keer zou mogen leven, zou hij het anders aanpakken. De kredietcrisis heeft toegeslagen en daarmee is de bewustwording gekomen. En daar zit de weg naar de toekomst, de weg die Elckerlyc bewandelt, de weg van bezinning om het goede te doen en niet achter al het materialistische aan te rennen. Een les die we in onze huidige tijd aan den lijve ondervinden! Een ander “feest” begint. Zang, muziek, dans, een waar spektakel ontspint zich, waarbij beweging en muziek de boventoon voert. Klokken luiden, orgels klinken, een koor zingt en het spel ontrolt zich voor de ogen van de toeschouwer naar een toekomst die uiteindelijk voor ieder van ons is weggelegd. Jan Vrins